Boekenlijst
Je vindt tegenwoordig heel veel kinderboeken waarin dieren menselijk gedrag vertonen, zoals aan tafel eten, kleren dragen, naar school gaan, ja zelfs ... dieren houden! In andere verhalen worden dieren voorgesteld als eigendom van de mens. Denk bijvoorbeeld aan boeken over gezelschapsdieren, landbouwdieren of dierentuinen, waarin de dieren onlosmakelijk verbonden worden aan kooien en verzorgers.
Maar in welke boeken worden dieren voorgesteld worden als echte dieren, met hun typische karaktereigenschappen en behoeften?
door Sarah Van der Aa en Sien Trekker
Antropomorfisme is het toekennen van typisch menselijke eigenschappen aan dieren. Een koppige ezel, een sluwe vos, een bange wezel of een machtige leeuw als koning van het dierenrijk. Het mag dan cliché klinken, toch werkt het entertainend. Ook in kinderboeken wordt er veelvuldig gebruik van gemaakt.
Toch is het de moeite waard om materiaal aan te bieden waarin dieren ‘dieren’ zijn in hun natuurlijke omgeving en om met de kinderen in gesprek te gaan over de behoeften van verschillende diersoorten. Zo leren kinderen meer over de dieren en ervaren ze meteen dat dieren heel eigen noden en voorkeuren hebben waar mensen rekening mee kunnen houden. Dat motiveert hen om nu en later hun verantwoordelijkheid op te nemen in de omgang met dieren.
Omdat het soms een beetje zoeken is naar boeken waarin dieren voorgesteld worden als echte dieren, met hun typische karaktereigenschappen en behoeften, geven we jullie hier enkele tips.
Tip! Niet elk verhaal is even realistisch, maar dat is ook niet erg. Wanneer de dieren in hun natuurlijke omgeving getoond worden of ze natuurlijk gedrag vertonen, is het helemaal oké als een dier tussendoor zich eens "eenzaam" voelt of een praatje slaat met een ander dier. Ook als de focus ligt op het bijleren over de behoeften van het dier, kan je iets minder realistische gebeurtenissen gemakkelijk door de vingers zien.
Boekenlijst
Voor de allerjongsten
- Mijn eerste 100 dieren flapjesboek, Roger Priddy, Nicola Friggens, Natalie Munday, van Goor, 2015, 1-5 jaar
- Mijn eerste dierenboek, Little Dutch, Mercis Publishing, 2022, 1-4 jaar
- Mijn kleine kat, Britta Teckentrup, Veltman Uitgevers B.V., 2017, 1-4 jaar
Verhalen
- Amelie en haar vis, Helga Bansch, De Vier Windstreken, 2013, 3-6 jaar
- Beren kijken, handleiding voor beginners, Michelle Robinson, illustraties van David Roberts, Memphis Belle International Amsterdam B., 2016, 4-8 jaar
- De capibara's, Alfredo Soderguit, Clavis, 2020, 4-7 jaar
- De spin die het te druk had, Eric Carle, Gottmer, 2016, 2-5 jaar
- Een nieuw huis voor Noekie, Trenke Riksten-Unsworth, illustraties van Francien Van Lang, Droomvallei Uitgeverij, 2019, 4-8 jaar
- Een nieuw thuis voor Vos, Ellen DeLange, illustraties van Agnes Ofner, Clavis, 2021, 3-7 jaar
- Ellis in hondenland, Kelly Bervoets, illustraties van Leen Dejonghe en Denise Vervuren, uitgegeven in eigen beheer, 2023, 4-14 jaar
- Knoeipoezen, Fleur van der Weel, Querido, 2020, 3-12 jaar
- Irah en de dieren, Carli Biessels, illustraties van Marije Tolman, Lannoo, 2006, 3-6 jaar
- Poes gaat op jacht, Marijke Rondelez, De Eenhoorn, 2019, 2-8 jaar
- Pulletje, Marco Kunst, illustraties van Henriette Boerendans, Gottmer, 2018, 3-8 jaar
- Rupsje Nooitgenoeg, Eric Carle, Gottmer, 2013, 2-5 jaar
- Sepia, Susanne Timbers en Tanja Dietrich, De Vier Windstreken, 2019, 3-12 jaar
- Wapi, Bart Demyttenare, illustraties van Patrick Ntabaza, Clavis, 2021, 5-8 jaar
- Welkom thuis, Bever!, Magnus Weightman, Esther Werf, Clavis, 2017, 3-12 jaar
Leren lezen
- De hamster van Bas, Jolanda Horsten, illustraties van Daniëlle Schothorst, Zwijsen, AVI E3
- De kat is bang, Russell Punter, illustraties van Gustavo Mazali, Bakermat, AVI M3 - E3
- Een Pup In De Klas, Isabel Versteeg, illustraties van Heleen Brulot, Zwijsen, AVI M3
- Ik lees slim : weetjes over dieren (REEKS), Spik en Spek, Anneriek van Heugten, illustraties van Frieda Van Raevels, Pelckmans, verschillende AVI-niveaus
- Kom Maar Mee, Duif, Frank van Pamelen, illustraties van Hester van de Grift, Zwijsen, AVI M3
Informatieve boeken
- Bijzondere beesten en doodgewone dieren, Bibi Dumon Tak, illustraties van Fleur van der Weel, Querido, 2022, 5-12 jaar
- De allerbeste neuzen, oren, ogen, Helen Rundgren, illustraties van Ingela Arrhenius, Nbd/Biblion, 2015, 4-12 jaar
- Dierenatlas, de kleurrijke dierenwereld in zeven uitvouwplaten, Tomas Tuma, Veltman Uitgevers B.V., 2015, 6-12 jaar
- Ellis in hondenland, Kelly Bervoets, illustraties van Leen Dejonghe en Denise Vervuren, uitgegeven in eigen beheer, 2023, 4-14 jaar
- Gek op honden, Hannah Porter, illustraties van Marina Solodkaya, Veltman Uitgevers B.V., 2021, 5-10 jaar
- Hier woon ik, Camilla de La Bedoyère, illustraties van Adam Howling, Davidsfonds/Infodok, 2020, 4-12 jaar
- Het allermooiste boek over wilde dieren, Tom Jackson, illustraties van Val Walerczuk, Gottmer, 2018, vanaf 8 jaar
- Het dierenboek, de encyclopedie van alles wat leeft, David Burnie, Gottmer, 2014, 5-12 jaar
- Kinderen kijken. Dieren om het huis, Fiona Rempt, van Goor, 2010, 2-4 jaar
- Laat ze niet verdwijnen!, Chelsea Clinton, illustraties van Gianna Marino, Leopold, 2020, 4-8 jaar
- Maak je eigen dieren-tuin, Katja Staring, illustraties van Kim Merel Veenman, Knnv Uitgeverij, 2022, 8-12 jaar
- Mijn papa is het grootst, Henriëtte Boerendans, Gottmer, 2019, 3-12 jaar
- Welk dier liep hier?, Alexandra Milton, Veltman Uitgevers B.V., 2022, 3-7 jaar
- Wilde dieren in de natuur (REEKS), Renne, Clavis, 5-12 jaar
- Zo leven de dieren (REEKS), Friederun Reichenstetter, illustraties van
Hans-Günther Döring, Centrale Uitgeverij Deltas, 5-9 jaar - Zomaar een dag, bij zomaar een vijver, Bibi Dumon Tak, illustraties van Anne-Lise Koehler, Eric Serre, Lannoo, 2021, 3-8 jaar
Poëzie
- Aap Beer Zebra, Bette Westera, illustraties van Henriette Boerendans, Gottmer, 2016, 4-7 jaar
- Dichter bij de dieren, Eric Carle, Gottmer Uitgevers Groep B.V., 2004, 4-7 jaar
- Een wonderprachtig dier, Een dierengedicht voor elke dag van het jaar, Diverse auteurs, illustraties van Britta Teckentrup, Ploegsma, 2021, vanaf 8 jaar