Verantwoordelijkheid opnemen ten opzichte van dieren, ook kinderen en jongeren kunnen dat
Vraag jij soms aan je hond hoe het gaat? Kan je bij je kat afleiden of die gelukkig is? Of trekken we misschien toch soms te snel (menselijke) conclusies? En stel je je soms dezelfde vraag bij konijnen, schildpadden, landbouwdieren of dierentuindieren? Wij dragen als mensen allemaal verantwoordelijkheid over dieren, die geen eigen stem hebben als het in het debat over hun welzijn of rechten gaat.
door Sien Trekker
Is het ook de verantwoordelijkheid van kinderen en jongeren?
Verantwoordelijkheid en verantwoordelijkheidszin begint van jongs af aan. Al in de kleuterklas maken kinderen keuzes die gevolgen hebben voor dieren. Door om te gaan met een huisdier of hun ouders te overtuigen om er een in huis te halen. Maar ook door wat ze op hun boterham willen, hoe ze in het park of bos spelen en op oudere leeftijd kleren, cosmetica en andere spullen kopen.
Hoe stimuleer je die verantwoordelijkheidszin?
Het is belangrijk dat kinderen en jongeren zich bewust worden van hun impact en dus ook leren om bewuste keuzes te maken. Het lesmateriaal van Oog in oog vertrekt van vier bouwstenen, waarmee we kleuters en leerlingen helpen om daarin te groeien.
- Kennis: we informeren hen over de fysieke en mentale behoeften van dieren.
- Denkvaardigheden: ze leren zelf verbanden leggen en ontdekken hun eigen rol en die van anderen in het welzijn van dieren.
- Alertheid: we helpen hen opmerken in welke situaties ze – nu of later – bewuste keuzes kunnen maken voor het welzijn van dieren.
- Motivatie: doordat we ook oog hebben voor hun mening en gevoelens, ontdekken ze wat hén drijft om in actie te komen voor dierenwelzijn.
Wil je aan de slag, maar heb je nog koudwatervrees?
Oog in oog biedt in oog gratis trajecten aan waarin we samen met jou en je leerlingen actiegericht werken rond dierenwelzijn.
Uiteraard is de impact van jonge kinderen anders dan die van oudere kinderen, jongeren en volwassenen. Toch kunnen ook zij een verschil maken! Verantwoordelijkheidszin begint met opmerken en waarderen, waaruit kleine acties volgen. Dat dieren andere behoeften hebben dan mensen, kan een kind al op jonge leeftijd begrijpen en in de lagere school verder onderzoeken. Jongeren kunnen er ook kritisch over nadenken en omgaan met de complexiteit van een thema als dierentuinen of dierproeven.
Op 9 november trekken we met jongeren uit de derde graad van het secundair onderwijs naar het Vlaams Parlement. Ze zullen gesprekken voeren over impulsaankopen van huisdieren, en dat onderwerp vanuit verschillende perspectieven bekijken. Hou onze Facebook-pagina in de gaten als je wilt weten met welke ideeën en voorstellen de jongeren komen!
Heb je weinig tijd?
Ook als je een volle planning hebt, kan je met een aantal kleine ingrepen de verantwoordelijkheidszin over dierenwelzijn stimuleren. Je kan je beperken tot de les over de vijf domeinen (thema Dierenwelzijn, les 2), waar je later naar kunt terugverwijzen telkens het over dieren gaat.
- Vooral tot het 2e leerjaar: Let erop dat je dieren toont zoals ze zijn: in hun natuurlijke omgeving, terwijl ze natuurlijk gedrag vertonen (zie ook het eerdere blogbericht over antropomorfisme)
- Vanaf het 3e leerjaar: Maak een kleine uitbreiding aan een les waarin dieren voorkomen door het kader van de vijf domeinen aan bod te laten komen. Laat de leerlingen met een huistaak de vijf domeinen voor één dier invullen.
- Vanaf het secundair onderwijs: Wijs de leerlingen op het belang van het welzijn van dieren in het ecosysteem. Zieke, gestresseerde of hongerige dieren gedragen zich niet natuurlijk. Nuanceer er meteen bij dat een dier méér is dan een bijdrage aan het ecosysteem. Een dier is een individu dat respect en waardering mag krijgen.
Stap voor stap
Je verantwoordelijkheid opnemen doe je niet van de ene dag op de andere. Werk er samen met de kinderen en jongeren aan in kleine stappen en waardeer verandering: een vraag die een kind zich voor het eerst stelt over de behoefte van een dier, een jongere die een van zijn gewoontes in vraag stelt of een mening die bijgestuurd wordt op basis van nieuwe informatie. Alle beetjes helpen om het welzijn van dieren te verbeteren.
Beelden: © Shutterstock